Leão có thể khoác áo số 7, Bồ Đào Nha không xoay tua diện rộng
Ngày 6/11, tờ Record công bố bài phân tích về danh sách triệu tập mới nhất của đội tuyển Bồ Đào Nha - danh sách đầu tiên sau khi Cristiano Ronaldo tuyên bố chia tay đội tuyển quốc gia. Theo đó, Rafael Leão được xem là ứng viên hàng đầu để kế thừa chiếc áo số 7, trong khi HLV Jorge Jesus không có kế hoạch xoay tua diện rộng cho hai trận cuối vòng bảng Nations League gặp Đan Mạch và Xứ Wales.
Đây là giai đoạn chuyển tiếp nhạy cảm nhất của bóng đá Bồ Đào Nha trong hơn hai thập kỷ. Ronaldo tuyên bố giải nghệ quốc tế vào ngày 5/11, chỉ một ngày trước khi danh sách được công bố, khiến mọi sự chú ý đổ dồn vào câu hỏi: đội bóng này sẽ vận hành thế nào khi không còn người đã là trung tâm của nó suốt 23 năm.
Một kết thúc không có lễ chia tay
Ronaldo rời đội tuyển với 234 lần khoác áo và 146 bàn thắng - cả hai đều là kỷ lục của bóng đá nam. Anh ra mắt năm 2003 trong chiếc áo số 16, nhận số 7 từ năm 2008 và cùng đội tuyển giành EURO 2016 cùng hai chức vô địch Nations League. Trận cuối cùng của anh là ngày 24/9 gặp Xứ Wales.
Trong video chia tay, anh nói: "Hôm nay, hành trình của tôi trên sân cỏ đội tuyển quốc gia đã kết thúc. Tôi ra đi với đầu ngẩng cao, tự hào về con đường mình đã đi". Và: "Chiếc áo số 7 ở lại, nhưng niềm tự hào khi từng mặc nó mãi thuộc về tôi. Bồ Đào Nha luôn ở trong tim tôi".
Bối cảnh của quyết định này không hoàn toàn êm đềm. Ronaldo từng rời trại tập trung sớm và bị Liên đoàn bóng đá Bồ Đào Nha phạt treo giò 30 ngày kèm tiền phạt. Anh được cho là tin rằng án phạt sẽ trì hoãn quyết định về tương lai tới tháng 3/2027, nhưng khi án phạt kết thúc sớm và HLV Jorge Jesus vẫn kiên quyết triệu tập anh cho đợt này, cầu thủ 41 tuổi chọn cách tuyên bố giải nghệ trước khi danh sách được công bố. Liên đoàn vẫn mong muốn tổ chức một buổi lễ chia tay, nhưng hình thức cụ thể chưa được xác định.
Số 7: từ chiếc áo của Ronaldo tới Leão
Câu hỏi về chiếc áo số 7 có một câu trả lời kỹ thuật đáng chú ý. Theo quy định của Nations League, các cầu thủ trong danh sách phải mang số áo cố định từ 1 đến 23, nên khi Ronaldo vắng mặt trong trận Bồ Đào Nha thắng Đan Mạch 4-2 ngày 1/10, Rafael Leão đã ra sân với chiếc áo số 7. Đó không phải một nghi lễ bàn giao chính thức, mà là hệ quả của quy định về số áo.
Tuy vậy, ý nghĩa biểu tượng của nó rất lớn, và tờ Record cho rằng Leão có thể sẽ tiếp tục gắn với số áo này trong tương lai. Về mặt chuyên môn, đó là lựa chọn hợp lý: Leão là cầu thủ chạy cánh trái có khả năng tạo đột biến cao nhất của Bồ Đào Nha hiện tại, sở hữu tốc độ, khả năng đi bóng một đối một và thói quen xuất hiện ở những trận đấu lớn. Anh cũng là người kế thừa tự nhiên nhất về vai trò - một cầu thủ tấn công chủ lực ở hành lang trái, giống vị trí Ronaldo từng chiếm lĩnh trong giai đoạn đầu sự nghiệp quốc tế.
Cần lưu ý rằng FIFA không cho phép một đội tuyển "treo" số áo vĩnh viễn ở các giải quốc tế, vì số áo bị giới hạn trong khoảng 1-23. Vì thế, Bồ Đào Nha không thể chính thức rút số 7 khỏi lưu hành như một cách tôn vinh Ronaldo. Chiếc áo ấy sẽ tiếp tục được mặc, và việc ai mặc nó là một quyết định mang tính biểu tượng mà HLV phải quản lý khéo léo.
Danh sách: bộ khung giữ nguyên, vài gương mặt mới
Theo danh sách được công bố, ở vị trí thủ môn có Diogo Costa, Rui Silva và Samuel Soares. Hàng thủ gồm Dalot, Alberto Costa, Rúben Dias, Tomás Araújo, Renato Veiga, António Silva và Cancelo. Tuyến giữa có Palhinha, Rúben Neves, Mateus Fernandes, Vitinha, Bernardo Silva và João Neves. Hàng công gồm Rafael Leão, João Félix, Rodrigo Mora và Gustavo Varela.
Điểm đáng chú ý là danh sách không có một trung phong thuần nào. Leão và Félix là những cầu thủ tấn công giàu kinh nghiệm nhất, còn Mora và Varela là hai gương mặt trẻ được trao cơ hội. Điều này phản ánh một thực tế: Bồ Đào Nha không có người thay thế trực tiếp Ronaldo ở vị trí số 9, và HLV Jesus đang tìm cách vận hành hàng công theo mô hình linh hoạt hơn - với các mũi tấn công hoán đổi vị trí thay vì dựa vào một trung phong cố định.
Sự vắng mặt của Ronaldo cũng giải phóng không gian cho những cầu thủ từng phải chơi xung quanh anh. Bernardo Silva và Bruno Fernandes - người không có trong danh sách lần này - từng chia sẻ vai trò kiến tạo, nhưng giờ đây tuyến giữa sẽ vận hành với trọng tâm là Vitinha và João Neves. Đó là một sự thay đổi về bản chất, không chỉ về nhân sự.
Vì sao không xoay tua diện rộng
Theo phân tích của Record, HLV Jesus sẽ không thực hiện một cuộc cách mạng về đội hình trong hai trận tới. Có ba lý do cho lựa chọn này. Thứ nhất, Bồ Đào Nha đã giành vé vào tứ kết Nations League từ trước, nên mục tiêu chính không phải là thử nghiệm mà là duy trì nhịp độ và sự ổn định của một tập thể vừa mất đi thủ lĩnh.
Thứ hai, việc thay đổi quá nhiều nhân sự trong một đợt tập trung ngắn sẽ khiến đội bóng khó xây dựng được sự hiểu biết mới. Với một hệ thống đang phải điều chỉnh cách chơi tấn công, giữ nguyên bộ khung giúp HLV có dữ liệu đáng tin hơn để đánh giá. Thứ ba, đây là giai đoạn mà xếp hạng FIFA và vị thế hạt giống cho các giải đấu tương lai vẫn được tính đến, nên kết quả ở hai trận này không phải là vô nghĩa.
Dù vậy, "không xoay tua diện rộng" không có nghĩa là không thay đổi. Với hai gương mặt trẻ là Mora và Varela, Jesus nhiều khả năng sẽ trao cho họ những phút nhất định - đủ để đánh giá, nhưng không đủ để phá vỡ cấu trúc. Đó là cách tiếp cận thận trọng phù hợp với một HLV vừa nhận nhiệm vụ và đang chịu áp lực thay thế một huyền thoại.
Ai sẽ gánh trọng trách ghi bàn
Với 146 bàn thắng của Ronaldo, Bồ Đào Nha mất đi nguồn cung bàn thắng lớn nhất trong lịch sử đội tuyển. Không ai có thể thay thế con số ấy bằng một cá nhân duy nhất, nên câu trả lời hợp lý là phân bổ trách nhiệm cho nhiều cầu thủ. Leão là người có khả năng tạo ra nhiều cơ hội nhất, Félix là người có kỹ thuật và khả năng dứt điểm trong vòng cấm, còn Bernardo Silva có thể ghi những bàn quan trọng từ tuyến hai.
Điều đáng quan tâm là cách Jesus tổ chức hàng công. Nếu ông chọn mô hình ba mũi tấn công hoán đổi vị trí, Bồ Đào Nha có thể duy trì được sự khó lường mà không cần một trung phong cố định. Nếu ông tìm một số 9 thực thụ, đội bóng sẽ cần thời gian để thích nghi - và thời gian là thứ không có nhiều trước một giải đấu lớn.
Kết luận
Danh sách của Bồ Đào Nha là sự kết hợp giữa tính liên tục và một vài thử nghiệm có kiểm soát. Số 7 nhiều khả năng sẽ thuộc về Leão, không phải như một sự bàn giao chính thức mà như hệ quả tự nhiên của cả quy định và đẳng cấp. Và HLV Jesus, người vừa thay thế Roberto Martínez sau World Cup 2026, sẽ giữ bộ khung để đội bóng không rơi vào trạng thái bất ổn trong giai đoạn đầu của kỷ nguyên hậu Ronaldo.
Bồ Đào Nha gặp Đan Mạch trên sân nhà Braga ngày 14/11 và tới Cardiff gặp Xứ Wales ngày 17/11. Kết quả của hai trận này sẽ không quyết định tấm vé vào tứ kết - điều đã được bảo đảm - nhưng sẽ cho thấy đội bóng này có thể sống mà không cần Ronaldo hay không. Đó là câu hỏi lớn nhất của bóng đá Bồ Đào Nha trong nhiều năm, và lần đầu tiên nó có một câu trả lời thực nghiệm.